Spanning. Spanning. Lawaaierige buren aan de andere kant van de muur. Een partner die het dekbed oppot, alsof zijn leven ervan afhangt.
De lijst met dingen die je rust kunnen verpesten is eindeloos. Geen wonder dat naar schatting 50 tot 90 miljoen volwassenen in de Verenigde Staten een of andere vorm van slaapstoornis hebben. Dat aantal is enorm.
De meesten van ons schrijven het toe aan ‘slecht slapen’. We geven de schuld aan de late avondrol of aan te veel koffie. Maar wat als het echte probleem niet de timing is, maar een niet-gediagnosticeerde medische aandoening? Je slaapt misschien, maar je lichaam heeft het moeilijk.
Dr. Janice Johnston, mede-oprichter van Redirect Health, zegt het duidelijk: “De meeste mensen zullen zich realiseren dat hun slaap verstoord is… maar het is vaak moeilijk om dit terug te voeren op symptomen zoals congestie of pijn.” Je gaat ervan uit dat je gewoon moe bent. Het kan zijn dat je daadwerkelijk ziek bent.
Hier zijn acht specifieke tekenen dat uw slaap niet alleen onrustig is, maar ook een medisch probleem is.
Naar lucht happen: wanneer slaapapneu toeslaat
Hijgend wakker worden is niet normaal. Het is zelden alleen maar ‘pech’.
De meest voorkomende boosdoener is obstructieve slaapapneu. Dit is een ernstige slaapstoornis waarbij de ademhaling tijdens de rust herhaaldelijk stopt en weer begint. Dr. Zeeshan Khan legt de werking uit: “Tijdens de slaap ontspannen de spieren en wordt de troon smaller of sluit hij zich af.”
Wanneer die luchtweg blokkeert, schudden je hersenen je wakker om te ademen. Je herinnert je de gebeurtenis misschien niet, maar je lichaam wel. Het resultaat? Snurken, stikkende geluiden, ochtendhoofdpijn en een droge mond.
Maar het is niet altijd apneu. Twee andere omstandigheden kunnen plotselinge hijgen veroorzaken:
- Postnasale infusie: Allergieën of verkoudheid kunnen overtollig slijm door uw keel sturen, waardoor de luchtwegen tijdelijk worden geblokkeerd. Hydratatie en mucolytica zoals Mucinex helpen dat slijm te verdunnen.
- Zure reflux: Maagzuur dat in de slokdarm omhoog kruipt, kan een krampachtig of verstikkend gevoel veroorzaken. Slapen op uw linkerzij of het gebruik van een wigkussen vermindert vaak de nachtelijke reflux.
Als u naar adem snakt, raadpleeg dan een arts. Ze zullen waarschijnlijk een slaaponderzoek laten uitvoeren om te bevestigen of een diagnose van slaapapneu nodig is. De behandeling omvat meestal een CPAP-machine om die luchtweg open te houden.
Snurken dat niet alleen maar vervelend is
We hebben allemaal wel eens te maken gehad met een luide snurker. Maar als snurken gepaard gaat met kortademigheid, hevig zweten of verstopt wakker worden, is dit een rode vlag.
Snurken ontstaat wanneer weefsel trilt in een vernauwde luchtweg. Het kan worden veroorzaakt door verkoudheid, allergieën of extra gewicht. Als u echter ook last heeft van hijgaanvallen, wordt het identificeren van slaapapneusymptomen van cruciaal belang.
Als het slaaponderzoek apneu uitsluit, zijn de oplossingen eenvoudiger:
1. Slaap op je zij.
2. Verhoog het hoofdeinde van het bed.
3. Probeer neusstrips of -sprays om de doorgangen te openen.
4. Gebruik een mondapparaat om de kaak naar voren te houden.
Negeer het geluid niet. Het is vaak een waarschuwingssignaal voor een dieper liggend structureel probleem.
Slaapwandelen en parasomnieën
Slaapwandelen is niet alleen voor films. Het is een parasomnie: een aandoening waarbij je acties uitvoert tijdens de diepe, niet-REM-slaap terwijl je gedeeltelijk wakker bent.
Het kan worden veroorzaakt door simpele dingen zoals slaapgebrek, hoge koorts of extreme stress. Bepaalde medicijnen spelen ook een rol, waaronder kalmerende middelen en psychiatrische medicijnen. Alcohol? Ook een belangrijke factor.
Dr. Khan merkt op dat de hersenen zich tijdens deze episoden in een vreemde toestand bevinden tussen slaap en waakzaamheid. Als dit u of iemand die u kent overkomt, moet een slaapspecialist uw geschiedenis beoordelen en een onderzoek bestellen.
Preventie is hier van cruciaal belang:
* Vermijd triggers zoals alcohol en stress.
* Zorg ervoor dat u voldoende rust krijgt.
* Sommige specialisten raden aan om de persoon ongeveer 15 minuten voordat hij/zij normaal gaat lopen, voorzichtig wakker te maken, om de cyclus te resetten.
Praten in de slaap: meer dan alleen dromen
Praten in de slaap (somniloquy) is gebruikelijk. Het gebeurt vaak naast nachtmerries of slaapwandelen. Maar wanneer gaat het over de grens van eigenzinnig naar zorgwekkend?
Het houdt vaak verband met emotionele stress, psychische aandoeningen of middelenmisbruik. Dr. Johnston wijst erop dat deze gezondheidsproblemen kunnen leiden tot hallucinaties of extreme stemmingswisselingen.
Als je schreeuwt, ruzie maakt of gedetailleerde gesprekken voert terwijl je slaapt, let dan op. Het kan een teken zijn van:
* PTSD-gerelateerde nachtmerries.
* Bijwerkingen van medicijnen (vooral antidepressiva of slaapmiddelen).
* Hoge mate van angst.
Als het gesprek frequent of alarmerend is, raadpleeg dan een specialist. Ze kunnen uw medicijnen aanpassen of u helpen de onderliggende stress te beheersen.
Chronische nachtmerries en geestelijke gezondheid
Nachtmerries gebeuren. Iedereen heeft wel eens een nare droom gehad. Maar wanneer nachtmerries een chronisch patroon worden, zijn de gevolgen ernstig.
“De meest voorkomende triggers zijn angst en depressie”, zegt Johnston. PTSS is een andere belangrijke oorzaak. Verstoorde slaapschema’s kunnen ze ook verergeren.
Het risico schuilt niet alleen in slechte ochtenden. Johnston waarschuwt voor ‘extreem nadelige gevolgen voor de gezondheid’, waaronder een verhoogd risico op hartziekten, zwaarlijvigheid en zelfs zelfmoord. Dit is niet iets om ‘hard te maken’.
Er bestaan effectieve behandelingen:
* Repetitietherapie met imaginatie: Je herschrijft het einde van je nachtmerrie terwijl je wakker bent, en oefent vervolgens met het visualiseren van dat nieuwe einde voordat je naar bed gaat. Dit is vooral effectief bij PTSD-gerelateerde nachtmerries.
* Medicatieaanpassingen: Soms stopt het veranderen van de dosis van een huidig recept de nachtelijke paniekaanvallen.
* Stressmanagement: Therapie- en tijdmanagementvaardigheden kunnen de angst verminderen die de dromen voedt.
Wakker worden met plassen (Nocturia)
Eén keer wakker worden om te plassen? Gewoon. Meerdere keren wakker worden? Niet geweldig.
Nocturie, of vaak ‘s nachts plassen, neemt toe met de leeftijd. Maar het is niet * alleen * leeftijd. Het kan signaleren:
* Diabetes.
* Urineweginfecties.
*Vergrote prostaat.
* Nierfalen.
* Overactieve blaas.
Dr. Johnston stelt een eerste stap voor: houd een blaasdagboek bij. Houd een paar dagen bij hoeveel u drinkt, wanneer u gaat en hoeveel u ongeveer plast. Voeg eventuele medicijnen of symptomen toe.
Als u te veel drinkt voordat u naar bed gaat, moet u minderen. Maar als de frequentie aanhoudt, kan uw arts anticholinergica voorschrijven of de onderliggende infectie behandelen. Ga er niet vanuit dat het alleen maar ‘ouder worden’ is.
Tandenknarsen (slaapbruxisme)
Wordt u wakker met hoofdpijn? Pijnlijke kaak? Of een tandarts die u vertelt dat uw glazuur versleten is?
Mogelijk lijdt u aan slaapbruxisme : uw tanden op elkaar klemmen of knarsen terwijl u slaapt. De Mayo Clinic merkt op dat mensen die tandenknarsen vaak andere slaapstoornissen hebben, zoals apneu of snurken.
Waarom gebeurt het? Stress en angst zijn veelvoorkomende boosdoeners. Maar Johnston merkt op dat dit vaak te wijten is aan een abnormale beet of kaakuitlijning.
De behandeling omvat meestal een op maat gemaakte mondbeschermer van uw tandarts. Het verhelpt de oorzaak niet, maar beschermt uw tanden tegen onomkeerbare schade. Bespreek de stress- of orthodontische problemen afzonderlijk, maar schakel nu de bewaker in.
Direct in slaap vallen?
Denk je dat meteen in slaap vallen een superkracht is? Niet als het door uitputting komt.
Als je minder dan 7 tot 9 uur slaapt en als een baksteen op het kussen slaat, verlangt je lichaam naar rust. Dit is geen gezond slaapbegin; het is slaapgebrek.
Let op deze andere tekenen:
* Overmatige slaperigheid overdag.
* Problemen met concentreren op eenvoudige taken.
* Dommelen terwijl je tv kijkt of, erger nog, tijdens het autorijden.
* Moeite met het reguleren van emoties.
Als dit bekend klinkt, gebruik dan de Epworth Sleepiness Scale online om de ernst te meten. Maar nog belangrijker: ga naar een slaapspecialist.
Onmiddellijke slaap kan ook wijzen op narcolepsie, een neurologische aandoening. Dr. Khan legt uit dat er sprake is van een verlies van een neurotransmitter (hypocretine) die de waakzaamheid reguleert.
Symptomen zijn onder meer:
* Slaapaanvallen (onverwachts in slaap vallen).
* Kataplexie (plotselinge spierzwakte veroorzaakt door emotie).
*Verstoorde nachtrust.
Als u narcolepsie of ernstige apneu vermoedt, heeft u een onderzoek nodig. Medicijnen kunnen helpen bij het beheersen van narcolepsie, waardoor u overdag wakker en functioneel blijft.
Eten in je slaap
Dit is zeldzaam maar ernstig. Slaapgerelateerde eetstoornissen (SRED) houden in dat je voedsel consumeert terwijl je volledig bewusteloos bent.
Veel voorkomende triggers zijn slaapmiddelen zoals Ambien of Lunesta. Het kan ook voorkomen naast het Restless Legs Syndroom.
De gevaren zijn reëel:
* Gewichtstoename.
* Vermoeidheid en depressie.
* Lichamelijk letsel (snijwonden of brandwonden tijdens het koken).
*Vergiftiging door het eten van non-foodartikelen.
Als uw SRED door medicijnen wordt veroorzaakt, stop dan met de medicatie of verander de medicatie onder toezicht van een arts. Als het geen drugs zijn, moet u uw keuken kindveilig maken. Sluit de koelkast en kasten af. Verplaats meubels die struikelgevaar kunnen veroorzaken. Zet een alarm op de slaapkamerdeur.
Het is niet alleen raar; het is gevaarlijk.
Houd jezelf in de gaten als je alleen woont
Je hebt geen partner die je een duwtje geeft en zegt: ‘Hé, je was weer aan het schreeuwen.’ Hoe volg je dit spul solo?
Dr. Thomas Hammond merkt op dat er subtiele aanwijzingen in uw omgeving kunnen verschijnen. Is uw huis rommelig? Ontbreekt er voedsel in de koelkast? Dit zijn aanwijzingen.
Je kunt ook technologie gebruiken. Hoewel ze niet diagnostisch zijn, kunnen consumentenapparaten gegevens voor uw arts verschaffen:
- Bedmonitors: Volg de ademhaling en lichaamsbeweging. Sommigen registreren zelfs de kamertemperatuur en het geluid.
- Sensoren onder het matras: Meet hartslag en beweging. Een onregelmatige hartslag kan hier wijzen op schildklierproblemen of hoge stress.
Verzamel gegevens gedurende twee tot drie weken. Breng het mee naar uw afspraak.
Deze apparaten geven u geen klinische diagnose. Ze zullen je niet vertellen wat je hebt. Maar ze kunnen laten zien dat er iets mis is. En dat is vaak de eerste stap om de hulp te krijgen die u daadwerkelijk nodig heeft.
Je slaap moet herstellend zijn en geen bron van medisch mysterie. Als je moe, hijgend of verward wakker wordt, stop dan met scrollen en begin met zoeken. De antwoorden kunnen in uw lichaam geschreven zijn.
