Komiek Tig Notaro deelde onlangs een herkenbare waarheid over ouderschap die weerklank vindt in talloze gezinnen: zij was gedurende een aanzienlijke periode de ‘niet favoriete ouder’ voor haar tweelingjongens. In zijn toespraak op de podcast Parent Chat With Dylan Dreyer beschreef Notaro deze dynamiek niet met drama, maar met een feitelijke acceptatie. Ze schreef de voorkeur toe aan verschillende opvoedingsstijlen: ze neigt naar structuur en starheid, terwijl haar vrouw, Stephanie Allynne, een kalmere, flexibelere energie biedt. Kinderen worden van nature aangetrokken tot de ouder die zich op dat moment het meest ‘gemakkelijk’ of regulerend voelt.
Deze bekentenis benadrukt een wijdverbreid maar vaak onuitgesproken fenomeen in moderne gezinnen. Of het nu gaat om het plannen van logistiek, temperamentmatches of verschillende benaderingen van de zorg, het is gebruikelijk dat de ene ouder de ‘standaard’ wordt voor routinetaken, terwijl de andere de voorkeurspartner wordt voor spel of comfort.
De psychologie achter de voorkeur van ouders
Om te begrijpen waarom kinderen deze voorkeuren vertonen, moet naar de ontwikkelingspsychologie worden gekeken in plaats van naar persoonlijke afwijzing. Martina Nova, een therapeut gespecialiseerd in ouderschap uit British Columbia, legt uit dat de voorkeur van ouders niet alleen gebruikelijk is, maar ook ontwikkelingsmatig verwacht, vooral tijdens de peuter- en kleuterjaren.
“Kids don’t have the internal capacity to self-regulate yet, so they rely heavily on co-regulation. They seek out the parent whose presence helps their nervous system settle most easily in that moment.”
Dit betekent dat de keuze van een kind zelden over liefde of loyaliteit gaat. In plaats daarvan is het een biologische reactie op de regulatie van het zenuwstelsel. Een kind geeft misschien de voorkeur aan één ouder voor het slapengaan omdat de energie van die ouder rustgevender aanvoelt, of aan een andere ouder om te spelen omdat hun energie stimulerender aanvoelt. Deze dynamiek kan zelfs nog meer uitgesproken zijn bij neurodivergerende of zeer gevoelige kinderen, van wie het zenuwstelsel zeer specifieke vormen van ondersteuning nodig heeft om zich veilig te voelen.
“Favoritisme” opnieuw formuleren
Het concept van een ‘favoriete ouder’ wordt vaak verkeerd geïnterpreteerd als een minachting voor de andere verzorger. Deskundigen suggereren echter een cruciale herformulering: kinderen kiezen niet een persoon; ze reageren op een energie.
Historisch gezien dicteerden genderrollen in heteronormatieve huishoudens deze dynamiek vaak, waarbij moeders zich bezighielden met emotionele regulering en vaders met spelen en ontdekken. Hoewel deze rollen veranderen naarmate meer vaders en niet-bevallingspartners emotionele zorg verlenen, blijft het onderliggende principe bestaan: kinderen profiteren van verschillende benaderingen.
- Structuur versus flexibiliteit: De ene ouder kan zorgen voor de routine die veiligheid creëert, terwijl de andere zorgt voor de spontaniteit die vreugde bevordert.
- Verschillende behoeften, verschillende reacties: Een kind kan naar de ene ouder gaan voor troost als hij gewond is, en naar de andere voor hulp bij huiswerk of spelen.
Wat ouders moeten weten
Het is normaal dat u zich gekwetst of afgewezen voelt als een kind consequent naar de andere ouder reikt. Nova merkt op dat dit diepgewortelde gevoelens van ontoereikendheid of de angst om niet ‘genoeg’ te zijn kan activeren. Echter, dit gevoel is terecht, maar vaak verkeerd geadresseerd.
Hier zijn de belangrijkste tips om door deze dynamiek te navigeren:
- Het is niet persoonlijk: De voorkeur van een kind is een weerspiegeling van zijn huidige ontwikkelingsbehoeften en regelgeving, en niet een oordeel over jouw waarde als ouder.
- Vermijd concurrentie: Proberen de genegenheid van een kind te ‘winnen’ of nabijheid te forceren kan averechts werken. Authentieke verbinding ontstaat uit natuurlijke interacties, niet uit gedwongen betrokkenheid.
- Zoek naar evenwicht, niet naar gelijkheid: U hoeft niet identiek te zijn aan uw co-ouder. In feite biedt diversiteit in opvoedingsstijlen kinderen een rijkere toolkit om door de wereld te navigeren.
- Let op rode vlaggen: Hoewel voorkeur normaal is, is bezorgdheid gerechtvaardigd als de voorkeur gedurende een lange periode strikt uitsluitend wordt, of als er tekenen zijn van nood, gebrek aan herstel of consequente uitsluiting van een ouder van hechtingsmomenten.
Conclusie
Dat u op een bepaald moment de ‘niet favoriete ouder’ bent, betekent niet dat u minder geliefd of minder effectief bent. Het betekent eenvoudigweg dat de energie van uw co-ouder momenteel beter aansluit bij de onmiddellijke behoeften van uw kind aan regulering of plezier. Naarmate kinderen groeien en hun behoeften evolueren, zal deze dynamiek veranderen. Het doel is niet om voorkeur uit te sluiten, maar om ervoor te zorgen dat beide ouders toegankelijke, op elkaar afgestemde en veilige bronnen van liefde en steun blijven.
