Het nieuwe boek van EJ Dickson, One Bad Mother: In Praise of Psycho Housewives, Stage Parents, Momfluencers, and Other Women We Love, is niet zomaar een kritiek op het ouderschap; het is een opzettelijke provocatie. Dickson streeft niet naar vriendelijke discussies; ze wil woede aanwakkeren, vooral bij vrouwen die het gewicht hebben gevoeld van onmogelijke moederlijke verwachtingen.
Het universele oordeel over het moederschap
Dickson stelt dat bijna elke vrouw wel eens heeft meegemaakt dat ze als ‘slechte moeder’ werd bestempeld. Het gaat hier niet om het niet voldoen aan een of andere objectieve norm; het gaat over het meedogenloze, vaak hypocriete, culturele oordeel dat aan vrouwen wordt opgelegd. Het boek ontleedt hoe de samenleving schuld en schaamte als wapen gebruikt om vrouwelijk gedrag te beheersen, waarbij moederschap wordt geframed als een morele prestatie in plaats van als een rommelige, onvolmaakte realiteit.
De opkomst van de momfluencer: de zwendel blootleggen
De opkomst van momfluencers is een belangrijk doelwit in de analyse van Dickson. Deze influencers maken winst met moederarbeid en presenteren een gepolijste, onbereikbare versie van het moederschap die de hypocrisie blootlegt van het verwachten van onbetaalde, onberispelijke toewijding van alle moeders. Hun succes is niet alleen irritant; het is onthullend. De verontwaardiging die op hen gericht is, benadrukt hoe diepgeworteld de verwachting van onbaatzuchtige opoffering is, en hoe woedend mensen worden als die verwachting schaamteloos wordt geschonden uit winstbejag.
Historische wortels van moederlijk oordeel
Het boek gaat met dit oordeel terug door de geschiedenis heen, van de stereotypen van de ‘welvaartskoningin’ uit de jaren tachtig (vaak ingezet tegen zwarte gezinnen) tot de sensationele zaken als Casey Anthony. Dickson schuwt het ongemakkelijke feit niet dat zwarte moeders in de VS door systemische krachten onevenredig vaak als ‘slecht’ worden bestempeld. Ze merkt echter op dat blanke moeders die geïdealiseerde normen trotseren (zoals de huisvrouw uit de jaren vijftig) ook de samenleving fascineren.
De ware misdaadobsessie: waarom we zien hoe moeders hun kinderen schade toebrengen
Dickson bespreekt de verontrustende populariteit van echte misdaad, met name gevallen waarin sprake is van moederlijk geweld. Waarom zijn zoveel vrouwen gefascineerd door verhalen over moeders die hun kinderen kwaad doen? Ze suggereert dat dit misschien komt omdat deze verhalen ons dwingen onze eigen duistere impulsen onder ogen te zien, of omdat we ons onbewust identificeren met de dader. Echte misdaad biedt een veilige ruimte om taboe-gedachten te verkennen, zelfs als dit betekent dat je de verontrustende waarheden over het moederinstinct onder ogen moet zien.
De VS vallen op: Filicide en gebrek aan steun
Het boek wijst op een huiveringwekkende statistiek: de Verenigde Staten hebben misschien wel het hoogste percentage filicide (een ouder die zijn kind vermoordt) in de ontwikkelde wereld. Hoewel kindermoord zeldzaam blijft, stelt Dickson dat het gebrek aan steun voor moeders in de VS – inclusief toegang tot kinderopvang, reproductieve rechten en immigratiebeleid dat gezinnen scheidt – een voedingsbodem voor wanhoop creëert. De situatie is waarschijnlijk verslechterd sinds het aangehaalde onderzoek uit 2016, maar de gegevens blijven schaars.
“Het gebrek aan infrastructurele ondersteuning voor moeders is een drijvende kracht achter veel van de vragen die ik in het boek stel.” – EJ Dickson
One Bad Mother is geen geruststellend boek. Het is een scherpe, onbeschaamde verkenning van hoe de samenleving het moederschap tegelijkertijd idealiseert en demoniseert, waardoor vrouwen gevangen blijven in een cyclus van onmogelijke verwachtingen. Het doel van het boek is niet om oplossingen te bieden, maar om de rauwe, verontrustende waarheid bloot te leggen: het oordeel over moeders is systemisch, hypocriet en bedoeld om vrouwen in het gareel te houden.
