De frustratie die veel mannen ervaren naarmate ze ouder worden – toegenomen woede, stemmingswisselingen en afnemende energie – is niet alleen een kwestie van ‘oud worden’. Een erkende, maar niet formeel gediagnosticeerde aandoening, het prikkelbare mannelijke syndroom (IMS), beschrijft dit cluster van symptomen die verband houden met de geleidelijke afname van testosteron en hormonale verschuivingen. Hoewel IMS vaak wordt afgedaan met uitspraken als “jongens zullen jongens zijn”, wordt IMS nu geaccepteerd in medische en psychologische kringen.
De wetenschap achter het syndroom
De term werd in 2001 bedacht door Dr. Gerald Lincoln, die vergelijkbare gedragspatronen observeerde bij ouder wordende mannelijke dieren – schapen, herten, zelfs olifanten – waarbij afnemend testosteron in verband werd gebracht met verhoogde prikkelbaarheid. Studies bij mensen bevestigen de trend: testosteron piekt in de vroege volwassenheid, blijft stabiel tot in de jaren dertig en begint na de leeftijd van 40 jaar met een jaarlijkse daling van ongeveer 1%. Deze langzame daling manifesteert zich vaak als:
- ** Stemmingswisselingen: ** Verhoogde prikkelbaarheid, depressie en verminderde motivatie.
- Cognitieve veranderingen: Concentratieproblemen, geheugenverlies.
- Fysieke effecten: Vermoeidheid, spierverlies, gewichtstoename en verminderd libido.
- Slaapstoornissen: Slapeloosheid of slechte slaapkwaliteit.
Deze veranderingen zijn niet plotseling; ze stapelen zich op in de loop van de tijd, waardoor ze gemakkelijk kunnen worden toegeschreven aan stress of algemene veroudering. Het negeren ervan kan echter ernstige gevolgen hebben, waaronder relatiespanningen en geestelijke gezondheidscrises.
Waarom dit nu belangrijk is
IMS wordt zelden openlijk besproken, ondanks de potentiële impact ervan op het leven van mannen. De langzame, geleidelijke aard van de hormonale verschuiving betekent dat symptomen vaak worden weggewuifd of verkeerd worden gediagnosticeerd. Dit gebrek aan bewustzijn draagt bij aan de alarmerende statistiek dat mannen van middelbare leeftijd een zelfmoordcijfer hebben dat bijna vijf keer hoger is dan dat van vrouwen.
De stilte rond de hormonale achteruitgang bij mannen creëert een cultureel stigma, waardoor het voor mannen moeilijker wordt om hulp te zoeken of zelfs maar te herkennen wat er gebeurt. In tegenstelling tot de relatief abrupte overgang van de vrouwelijke menopauze, ‘sluipt IMS vaak’, waardoor het moeilijker te identificeren en aan te pakken is.
Wat kan er gedaan worden?
De eerste stap is erkenning. Mannen die aanhoudende symptomen ervaren, moeten een arts raadplegen voor een controle van het testosteronniveau. Aanpassingen van levensstijl – uitgebalanceerde voeding, lichaamsbeweging, slaaphygiëne en stressvermindering – kunnen op natuurlijke wijze helpen het niveau te verhogen. Testosteronvervangingstherapie is ook een optie, hoewel dit een zorgvuldige medische evaluatie vereist.
Voor partners of dierbaren is begrip de sleutel. Dit gaat niet over persoonlijkheidsgebreken; het gaat over biochemische veranderingen die gedrag en emotie beïnvloeden. Open communicatie, niet-oordelende ondersteuning en aanmoediging om medische hulp te zoeken zijn essentieel.
Uiteindelijk is het van cruciaal belang om IMS in de openbaarheid te brengen. Het erkennen van deze aandoening als een legitiem gezondheidsprobleem – en niet als een zwakte of karakterfout – zal het stigma doorbreken en mannen aanmoedigen prioriteit te geven aan hun emotionele en fysieke welzijn. Hoe eerder dit gebeurt, hoe eerder we een stille crisis kunnen aanpakken die niet alleen gevolgen heeft voor mannen, maar ook voor hun families en relaties.
